De hoogste VO2max ooit gemeten bij een mens is 97,5 ml/kg/min. Dat cijfer is het absolute wereldrecord in maximale zuurstofopname en geeft aan hoeveel milliliter zuurstof iemand per kilogram lichaamsgewicht per minuut kan verwerken tijdens maximale inspanning. Ter vergelijking: een gezonde, ongetrainde man van rond de dertig zit doorgaans ergens tussen de 35 en 45 ml/kg/min.
Wat betekent die waarde van 97,5 ml/kg/min?
VO2max is de maatstaf voor iemands aeroob uithoudingsvermogen. Hoe hoger de waarde, hoe meer zuurstof je spieren kunnen opnemen en gebruiken bij maximale belasting. Een waarde van 97,5 staat zover boven het gemiddelde dat het bijna moeilijk voor te stellen is. Een recreatieve hardloper met een score van 50 wordt al als “goed” bestempeld. Professionele duuratleten zitten vaak tussen de 70 en 85. Een waarde richting de 97 is dan ook vrijwel exclusief voorbehouden aan de allerbeste langeafstandsfietsers en langlaufers ter wereld.
De waarde wordt uitgedrukt per kilogram lichaamsgewicht. Dat maakt lichaamsgewicht een directe factor: een lichtere atleet met hetzelfde absolute zuurstofopnamevermogen scoort relatief hoger. Dat verklaart deels waarom topsporters in duursporten vaak een laag lichaamsgewicht combineren met een extreem goed getraind hart en een grote longcapaciteit.
Wie heeft de hoogste VO2max ooit gemeten?
Het wereldrecord van 97,5 ml/kg/min is het meest geciteerde getal als het gaat om de absolute menselijke bovengrens. Specifieke namen die in wetenschappelijke literatuur vaak worden genoemd in de context van uitzonderlijk hoge VO2max-waarden zijn langlaufers en wielrenners uit Scandinavische landen, een regio die bekendstaat om zijn sterke duursporten. De Noor Oskar Svendsen werd jarenlang genoemd met een waarde van 97,5 ml/kg/min, gemeten toen hij als tiener actief was als professioneel wielrenner. Hij stopte later met professioneel wielrennen, wat aantoont dat een recordhoge VO2max alleen niet voldoende is om de top te halen.
Andere namen die in deze discussie terugkomen zijn voormalig langlaufkampioen Bjørn Dæhlie uit Noorwegen, die een VO2max van rond de 96 ml/kg/min zou hebben gehad, en Greg LeMond, de Amerikaanse wielerlegende, die waarden rond de 92 tot 93 haalde. Dit zijn waarden die breed geciteerd worden in sportwetenschap, al varieert de exacte meting per test en testprotocol.
Hoe realistisch is zo’n score voor een gewone sporter?
Voor het overgrote deel van de bevolking is een waarde boven de 60 al uitzonderlijk. Hieronder een ruwe indicatie van wat de categorieën betekenen voor mannen (vrouwen scoren gemiddeld zo’n 10 tot 15% lager door een lagere hemoglobineconcentratie en een kleiner hartvolume):
| VO2max (ml/kg/min) | Categorie (mannen, 20-30 jaar) |
|---|---|
| Onder 35 | Laag |
| 35 tot 45 | Gemiddeld |
| 45 tot 55 | Goed |
| 55 tot 65 | Zeer goed |
| 65 tot 75 | Uitstekend / nationaal competitief |
| 75 tot 85 | Professioneel duuratleet |
| 85 of hoger | Wereldtop |
| 97,5 | Gemeten wereldrecord |
De bovenste grens van wat mensen kunnen trainen ligt vermoedelijk ergens rond de 60 tot 70 voor de meeste goed getrainde recreanten. Waarden boven de 80 zijn bijna altijd deels genetisch bepaald. Het hart, de longcapaciteit, de efficiëntie van spierweefsel en de zuurstoftransportcapaciteit van het bloed zijn voor een groot deel erfelijk. Trainen kan je VO2max zeker verbeteren, maar de absolute plafondwaarde ligt voor de meeste mensen genetisch vast.
Waarom bereiken maar weinig mensen de absolute hoogste VO2max?
Een VO2max van boven de 90 vereist een uitzonderlijke combinatie van factoren die bijna nooit tegelijk voorkomen. Het gaat om een groot slagvolume van het hart (hoeveel bloed het hart per slag rondpompt), een hoog hemoglobinegehalte in het bloed (voor zuurstoftransport), een efficiënte zuurstofdistributie naar de spieren en spieren die zuurstof extreem efficiënt kunnen omzetten in energie. Bovendien speelt leeftijd een rol: de VO2max bereikt zijn piek meestal tussen de twintig en dertig jaar en daalt daarna geleidelijk, gemiddeld met zo’n 1% per jaar na het dertigste levensjaar.
Een waarde van 97,5 ml/kg/min staat zo ver van het gemiddelde dat het eerder een biologische uitzondering is dan het resultaat van training alleen. De combinatie van de juiste genen, de juiste sport op jonge leeftijd en jarenlange systematische training is wat de absolute top van de VO2max-lijst definieert.
De hoogste VO2max ooit gemeten blijft 97,5 ml/kg/min, een getal dat de menselijke fysiologie vrijwel tot zijn biologische grens drijft. Voor de meeste sporters is het getal interessant als referentiepunt, maar de eigen VO2max verbeteren met training is een realistischer en zinvoller doel dan dit record ook maar te benaderen.
Lees ook

