Zone 5 is de hoogste hartslagzone en ligt op 90 tot 100% van je maximale hartslag. In deze zone train je op vrijwel maximale inspanning. Je kunt er niet lang in blijven, maar het effect op je conditie is groot. Wie zijn grenzen wil verleggen, kan niet om zone 5 heen.
Wat is zone 5 hartslag precies?
Hartslagzones worden ingedeeld van zone 1 (heel rustig, herstel) tot zone 5 (maximale inspanning). Zone 5 begint bij 90% van je maximale hartslag en loopt tot 100%. Stel dat je maximale hartslag 190 slagen per minuut is, dan zit zone 5 hartslag tussen de 171 en 190 slagen per minuut.
Op dit niveau werk je zo hard dat je nauwelijks kunt praten. Je ademhaling is zwaar, je spieren verzuren snel en je lichaam is volledig in de rode zone. Dat is ook de reden dat je deze zone maar kort kunt volhouden, doorgaans enkele tientallen seconden tot maximaal een paar minuten per interval.
Hoe bereken je je zone 5?
Je hebt je maximale hartslag nodig om zone 5 te berekenen. De bekendste schatting is de formule 220 min je leeftijd. Ben je 35 jaar, dan is je geschatte maximale hartslag 185 slagen per minuut. Zone 5 ligt dan tussen de 167 en 185 slagen per minuut. Let op: dit is een schatting. Je werkelijke maximale hartslag kan hier flink van afwijken, afhankelijk van je genetica en trainingsniveau.
Een nauwkeurigere methode is een maximale inspanningstest, bij voorkeur onder begeleiding van een sportarts of fysiotherapeut. Sporthorloges van merken als Garmin meten je hartslag continu en kunnen je zones automatisch berekenen op basis van je gemeten maximale hartslag. Dat geeft een realistischer beeld dan de standaardformule.
Hieronder een rekenvoorbeeld voor drie leeftijden:
| Leeftijd | Geschatte max. hartslag | Zone 5 (90-100%) |
|---|---|---|
| 25 jaar | 195 spm | 176 – 195 spm |
| 40 jaar | 180 spm | 162 – 180 spm |
| 55 jaar | 165 spm | 149 – 165 spm |
Wat doet training in zone 5 met je lichaam?
In zone 5 traint je lichaam op een manier die in lagere zones niet mogelijk is. Je verbetert je maximale zuurstofopname (VO2max), vergroot je anaerobe capaciteit en train je je spieren om kortdurende intensieve inspanning beter aan te kunnen. Dat maakt zone 5 interessant voor hardlopers, wielrenners, zwemmers en andere duursporters die hun piekprestaties willen verbeteren.
Een ander effect is dat je lactaatdrempel stijgt. Je lichaam leert sneller te werken voordat verzuring optreedt. Dat heeft ook voordelen in zone 3 en 4, want je kunt langer op een hoog tempo blijven lopen of fietsen zonder dat je volledig verzuurt.
Hoe gebruik je zone 5 in je training?
Zone 5 is niet bedoeld om lang in te trainen. Het hoort in een goed opgebouwd trainingsschema als een kleine maar krachtige toevoeging. Typische vormen zijn:
- Intervaltraining: bijvoorbeeld 6 keer 30 seconden op maximale inspanning, met 90 seconden rust ertussen.
- Bergsprints: korte, steile stukken bergop op volle kracht.
- Tabata-intervallen: 20 seconden maximale inspanning, 10 seconden rust, 8 rondes.
De herstelperiodes zijn minstens zo belangrijk als de inspanning zelf. Zonder voldoende rust bouw je geen conditie op, maar riskeer je blessures en overtraining. Houd zone 5 op maximaal twee sessies per week, ingebed in een trainingsweek met ook rustige en middelharde trainingen.
Wanneer is zone 5 niet verstandig?
Zone 5 is belastend voor je hart, spieren en gewrichten. Voor beginners die nog geen stevige conditiebasis hebben opgebouwd, is het beter om eerst zones 2 en 3 goed te beheersen. Spring je te snel naar zone 5, dan neemt het risico op blessures en overbelasting toe.
Ook bij hartproblemen, hoge bloeddruk of andere medische aandoeningen moet je zone 5 training altijd eerst bespreken met een arts. De maximale inspanning legt een grote druk op je hart en bloedvaten, en dat is niet voor iedereen geschikt.
Zone 5 hartslag is een krachtig trainingsinstrument, maar vraagt om opbouw, rust en eerlijkheid over je eigen conditie. Weet je waar je zone 5 begint, train dan gericht en herstel bewust. Zo haal je er het meeste uit, zonder jezelf te overvragen.
Lees ook

