Hartslag meten: zo doe je het stap voor stap

Je hartslag meten doe je het makkelijkst aan de binnenkant van je pols, met twee vingers en een horloge of telefoon. Zit tien minuten rustig, leg je wijs- en middelvinger op de pols net onder de duimbasis, en tel het aantal slagen in dertig seconden. Vermenigvuldig dat getal met twee, en je weet je hartslag in slagen per minuut.

Hartslag meten aan de pols: het stappenplan

Het meten van de hartslag aan de pols werkt voor de meeste mensen snel en betrouwbaar. Volg deze stappen:

  • Zit minstens tien minuten rustig voordat je begint. Bewegen vlak voor het meten geeft een te hoge uitslag.
  • Leg twee vingers (wijs- en middelvinger, niet de duim) op de binnenkant van je pols, aan de duimkant.
  • Druk licht aan totdat je de polsslag voelt kloppen.
  • Tel het aantal slagen gedurende dertig seconden.
  • Vermenigvuldig dit getal met twee. Dit is je hartslag in slagen per minuut (bpm).

Gebruik je duim niet om te tellen: die heeft een eigen pols en kan je meting verstoren. Voel je niets aan de pols? Probeer dan de zijkant van je hals, net naast de luchtpijp. Druk daar ook licht, want te hard drukken op de halsslagader kan je hartslag juist beïnvloeden.

Wat zijn normale waarden?

Een normale hartslag in rust ligt bij gezonde volwassenen tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Goed getrainde sporters hebben vaak een lagere rusthartslag, soms zelfs rond de 40 bpm, omdat hun hart per slag meer bloed pompt. Een hartslag boven de 100 bpm in volledige rust heet tachycardie; onder de 60 bpm spreekt men van bradycardie. Beide kunnen normaal zijn, maar kunnen ook een reden zijn om het te bespreken met een arts.

Kinderen hebben van nature een hogere hartslag dan volwassenen. Bij baby’s kan dit oplopen tot 160 bpm; bij schoolkinderen ligt het gemiddelde rond de 70 tot 110 bpm. Dat is volledig normaal.

Meten met een apparaat: wanneer is dat handig?

Met de vingers op de pols kom je een heel eind, maar er zijn situaties waarin een apparaat nauwkeuriger of praktischer is. Een hartslagmeter of sporthorloge meet continu en geeft direct feedback, bijvoorbeeld tijdens het sporten. Smartwatches en fitnessarmbanden meten de hartslag via een optische sensor aan de onderkant van het horloge: een lampje schijnt door de huid en detecteert de bloedstroom. Dit is handig voor dagelijks gebruik, maar iets minder nauwkeurig dan een borstband met elektroden.

Een borstband meet de elektrische activiteit van het hart direct en geeft de meest betrouwbare meting tijdens inspanning. Voor mensen die hun hartslag serieus willen bijhouden tijdens training is dit de nauwkeurigste optie. Wil je weten of er iets mis is met het hartritme zelf, dan is een arts de aangewezen persoon voor een ECG (elektrocardiogram), want dat geeft veel meer informatie dan een hartslagmeting alleen.

Wanneer is een arts nodig?

Een eenmalige afwijkende meting hoeft geen reden tot zorg te zijn. Stress, koffie, koorts of inspanning kunnen je hartslag tijdelijk verhogen. Maar let op de volgende signalen: een hartslag die consistent boven de 100 bpm ligt in volledige rust, een onregelmatig ritme dat je voelt, hartkloppingen die gepaard gaan met duizeligheid, kortademigheid of pijn op de borst. Neem in die gevallen contact op met je huisarts.

Meet je je hartslag thuis om een beter beeld te krijgen van je conditie? Meet dan elke dag op hetzelfde moment, bij voorkeur ’s ochtends direct na het wakker worden, nog voordat je opstaat. Zo zie je een betrouwbare trend over tijd en merk je sneller op als er iets verandert.

Hartslag meten is laagdrempelig, gratis en geeft direct nuttige informatie over hoe je lichaam werkt. Met twee vingers en dertig seconden heb je al een goede indicatie, en voor dagelijks bijhouden is een simpel sporthorloge al voldoende.